Bij Planken Wambuis denk ik aan wild spotten, grote heidevelden en schitterende bossen. Het is een gebied dat onderdeel uitmaakt van de Veluwe en dat dus garant staat voor vergezichten, schitterende bospaden en bijzondere ontmoetingen. 

Ik bezoek het gebied op een donderdag. Ik ben op weg vanuit mijn vakantiehuisje in Holten terug naar huis en stop onderweg voor deze wandeling. Ik heb een wandelroute uitgekozen van Natuurmonumenten: Wandelroute Planken Wambuis van 8 kilometer.

Niet de eerste keer

Voordat ik aan mijn wandelavontuur begin, zal ik jullie eerst een beetje achtergrond geven van dit gebied. Ik kwam als klein meisje regelmatig hier. Samen met mijn ouders en zus. Het bezoeken van de natuur kregen wij met de paplepel ingegoten. Vooral mijn vader hield zo enorm van bossen, hei en zandverstuivingen. De Veluwe, daar kwam hij dan ook graag en wij mochten altijd mee. Moesten eigenlijk, want paps had geen rijbewijs haha.

We volgenden altijd een mooie wandelroute die geschikt was voor kinderen. Het werd dan ook nooit saai voor ons. Onderweg wees hij van alles aan, leerde ons leuke ezelsbruggetjes om bijvoorbeeld te bepalen welke naaldboom we voor ons hadden (den, spar of lariks) en had een scherp oog voor het spotten van vogels en wild. Ik heb de liefde en het scherpe oog dan ook niet van een vreemde….

Planken Wambuis

De naam Planken Wambuis

De naam van het gebied Planken Wambuis is mij altijd bijgebleven. En nu ik hier weer ben als volwassenen ben ik wel heel erg benieuwd waar de naam vandaan komt. Ik ben er eens ingedoken en kwam een mooie uitleg tegen. Ik geef jullie hier een beknopte beschrijving, mocht je het gehele verhaal willen lezen, neem dan even een kijkje op www.erfgoedede.nl.

Planken Wambuis was ooit een landgoed, dat zijn naam dankt aan de herberg die in 1782 is gebouwd in opdracht van de heer Rosendaal. Rosendaal is nog steeds een dorp in de buurt en het kasteel van de heer Rosendaal staat er ook en is zelfs te bezoeken. Het is zeker de moeite waard. 

Planken Wambuis

In 1789 komt de naam Planken Wambuis voor het eerst voor in documenten. De naam is blijven bestaan en werd al snel ook gebruikt voor het gebied rondom de herberg. En zo gaf een herberg ruim 200 jaar geleden de naam aan een gebied dat wij nog steeds dagelijks kunnen bezoeken. Op de foto hierboven een gebouw dat verderop in het gebied heeft gestaan, maar eruit zag zoals de herberg er ongeveer uit kan hebben gezien. 

Na wat verder zoeken ben ik ook gedoken op een verklaring voor de naam Planken Wambuis. Wat betekent het? Er zijn verschillende opties op het internet te vinden maar de meest voorkomende is toch wel iets met ‘doodskist’. In de volksmond werd een doodskist namelijk ook wel een planken jas genoemd. Een wambuis daarentegen werd gedragen door boeren in de tijd van het ontstaan van de herberg en dus kwam de verklaring voor de naam Planken Wambuis al snel uit op een jas van planken…een doodskist. Echter na verder onderzoek in het verleden is er ook aangetoond dat een planken wambuis de omschrijving was voor een houten huis op het platteland. Dus ja dat klinkt logischer maar veel minder romantisch en mysterieus toch? 

Het landgoed

Het gebied Planken Wambuis ligt grotendeels in de gemeente Ede en strekt zich uit tussen Otterlo aan de bovenzijde en Wolfheze aan de onderzijde. Het gebied grenst aan het Nationaal Park de Hoge Veluwe. Het gebied is sinds 1980 helemaal in handen van Natuurmonumenten en een derde is alleen toegankelijk voor de dieren. Planken Wambuis is namelijk thuis voor edelherten, wilde zwijnen en reeën. Daarnaast wordt het gebied begraasd door Spaanse runderen, wilde New Forest Ponies en Veluwse heideschapen. Genoeg te ontdekken dus en ik ben dan ook helemaal enthousiast als ik rond half 2 mijn auto parkeer en mijn camera over mijn schouder hang. 

Planken Wambuis

Gelijk verliefd

Zodra ik de eerste meters heb afgelegd merk ik dat ik gelijk verliefd ben op dit gebied. Wat is het hier mooi. Ik heb niet eens door dat er veel wandelaars en fietsers aanwezig zijn. Ik heb alleen maar oog voor de twee grote uitgestrekte heidevelden voor mij, die worden doorsneden door een brede weg met fietspad en grote bomen ernaast. Echt een soort laan.

Ik volg de gele markeringen en al snel loop ik om het eerste heideveld heen. De zon laat zich af en toe zien vanachter de wolken. Maar dat maakt niet uit, het is droog en dat is het allerbelangrijkste. Ik volg het pad kronkelend met het bos aan mijn linkerhand en de hei rechts van mij. Ik haal wat mensen in en bewonder de vergezichten over de hei. Met de soms wat donkere wolken aan de lucht geeft dit een schitterend plaatje. Echt Hollands.

Planken Wambuis

Lange tijd zie ik niets

Het pad loopt door een stuk bos om vervolgens weer op de hei uit te komen. Ja ik zie natuurlijk genoeg. Schitterende luchten, verre uitzichten en vogels die boven de hei vliegen. Ik ruik de geur van het naaldbos, volg de voetstappen die voorgangers op het zandpad hebben achtergelaten en voel in mijn botten dat het mooiste nog niet is geweest.

 

De gele markeringen leiden mij naar een breed zandpad dat duidelijk ook door auto’s gebruikt kan worden. Nou ja auto’s van bestemmingsverkeer dan, het is geen doorgaande weg gelukkig. Ik loop een hele tijd over dit pad en zie toch duidelijk de bewijzen dat er hier ponies leven…

Planken Wambuis

Maar waar zijn ze dan? Ik loop al ruim een uur in het gebied en heb nog geen wild gezien. Ja mestkevers in tientallen haha. En ik zie ook de sporen van het wild in het zand. Ik weet ook wel dat ik op een compleet verkeerd tijdstip hier loop om wild te spotten. Ik had vroeg in de ochtend of begin van de avond moeten komen, maar ja dat lukte niet met mijn planning om naar huis te rijden. Dus moet ik het voor nu doen met de sporen van het wild en de schitterende uitzichten om mij heen. Ik mag dan ook niet klagen van mijzelf.

Gevonden!

Uiteindelijk vind ik de New Forest Ponies en de Spaanse Runderen van Planken Wambuis als ik één van de uitkijkpunten betreed. Er zit een ouder echtpaar op een bankje te genieten van een kopje koffie tijdens hun fietstocht. Ze komen uit Otterlo en genieten van dit soort dagen. Niet te warm om te fietsen en rust in de natuur. We kletsen een tijdje terwijl we de runderen en de ponies bewonderen. De man vraagt zich ineens af wat die New Forest Ponies nu zo bijzonder maakt. Ik weet hem iets meer informatie te geven…

Planken Wambuis
Planken Wambuis

New Forest

New Forest is een National Park in het Zuiden van Engeland. Ik ben er meerdere keren geweest en het is er schitterend. In dat National Park lopen vele wilde ponies rond, die zorgen voor de begrazing. Vele honderden kan ik je vertellen. En door de dorpen die in het National Park liggen, lopen de ponies veelal over de straten en hebben ook voorrang op al het andere verkeer. 

De video hieronder maakte ik in 2012 in het dorpje Burley. Ik kon blijkbaar toendertijd mijn telefoon nog niet stilhouden en aan het einde schrik ik van een pony die wel heel dichtbij komt, maar het geeft een heel goed beeld hoe het er daar aantoe gaat.

De New Forest Pony is dan ook een paardenras dat oorspronkelijk komt vanuit Groot Brittannië. Het is een ras dat goed getraind en gereden kan worden, maar ook zeker goed in het wild kan leven. Oh en laat je niet in de maling nemen door de term ‘pony’. New Forresters, zoals ze ook wel genoemd worden, zijn een behoorlijk grote soort pony met een schouderhoogte tot wel anderhalve meter. Het is dus niet zo dat we hier te maken hebben met een schattig formaatje. Het zijn nieuwsgierige en imponerende dieren, dat heb ik in Engeland wel ontdekt. En ik word er even later nog even aan herinnerd door een aantal dames die hier in Planken Wambuis wonen. 

De ponies van Planken Wambuis

Nadat ik het gesprek met het lieve echtpaar heb afgerond, hijs ik mijn rugzak weer op mijn rug om de gele markeringen weer te gaan volgen. Ik loop in eerste instantie langs het veld waar in de verte de ponies en runderen staan te grazen. Een jong stelletje loopt hand in hand voor mij en als zij een moment nemen om te genieten van de omgeving haal ik hen in. De gele pijl geeft aan dat ik linksaf moet en ik zie op een meter of 25 voor mij dat ik dicht langs een aantal ponies moet die rechts van het pad staat. 

De rest van de kudde graast een stuk verderop links van het pad. Normaal gesproken mag je een kudde niet doorkruisen, maar vandaag kan het niet anders. Ik stap stevig door tot de fotograaf in mij opstandig wordt. Ik kom zo dichtbij dat ik absoluut foto’s wil nemen. Ik blijf dan ook stilstaan en klik erop los. Aha en dat was het moment dat de nieuwsgierigheid van de vier dames voor mij wordt aangewakkerd. ‘Wie is dat mensenjong dat daar staat?’ Ik hoor het ze denken en het duurt dan ook niet lang voor ze niet alleen hun hoofd optillen, maar ook langzaam dichterbij komen. 

Planken Wambuis
Planken Wambuis

Het is best spannend want ineens komen er vier soort van XXL ponies op mij aflopen. Ik neem de beste beslissing die ik kan nemen… doorlopen. Ik wil mij niet omdraaien en teruggaan want dan komen ze achter mij aan. Dieren voelen die ‘angst’. Dus ik maak mij breed, borst vooruit en stap stevig om hen heen. In eerste instantie blijft eentje op mij afkomen maar als ik haar streng aankijk en zeg ‘stop’, schrikt ze van mijn stemgeluid en blijft ze stilstaan kijken hoe ik wegloop. 

Ik kijk met een kloppend hart over mijn schouder en zie dat het stelletje dat achter mij liep besluit om om te draaien en via een andere weg hun wandeling te vervolgen. Ik lieg als ik zeg dat deze ontmoeting met de dames mij niets doet. Ik weet 100% zeker dat ze mij niets gedaan zouden hebben, maar ze zijn zo verdomde nieuwsgierig! Nog met de adrenaline in mijn tenen vervolg ik de rest van het pad langs de rest van de kudde, die mij compleet negeert.

Planken Wambuis

Spoorzoekerje spelen

Ken je dat spelletje van vroeger nog: spoorzoekertje? Nou vandaag speel ik het weer. Het pad dat ik volg ligt bezaaid met voetafdrukken van niet alleen mensen, maar ook herten en zwijnen. Het lijkt wel een snelweg. Niet alleen van de pootafdrukken, maar ook de mestkevers zijn hier weer in grote getalen aanwezig.

Planken Wambuis

Ik neem een grotere stap om er eentje te ontwijken. En nog eentje en nog eentje en… Ik probeer niet op ze te staan. Ook zoiets dat we geleerd hebben van mijn ouders. Je kijkt goed waar je loopt en gaat niet op dieren staan. Best lastig als je ondertussen van je vader ook goed tussen de bomen moet turen, want wie weet staat er een hert of een zwijn. Dus net als vroeger wissel ik het turen nu ook goed af met het kijken waar ik loop.

Ik zal best wel een kever hebben doodgetrapt in de afgelopen twee uur. Moge die in vrede rusten, maar ik probeer zoveel mogelijk broertjes, zusjes, neefjes en nichtjes te ontwijken. 

Planken Wambuis

Zwijnenstal op Planken Wambuis

Ondertussen loop ik langs een bosrand. De vloer van het bos is ook in dit gebied bedekt met struiken van de blauwe bessen, één van de voedselbronnen van wilde zwijnen. Het is ook duidelijk te zien dat hier zwijnen wonen. De bosvloer is flink omgewoeld en het is er een groot zooitje. Ik snap ook helemaal waar de term ‘zwijnenstal’ vandaan komt. Ik denk dat als ik Planken Wambuis een keer vroeg in de ochtend bezoek, dat de zwijnen dan wel degelijk te zien zullen zijn. Net als het andere grote wild.

Veel vogels, maar geen wild

De rest van het pad vervolgt zich door het bos tot aan de parkeerplaats. Ik zie en hoor ontzettend veel vogels, groot en klein. Meesjes en roodborstjes, bonte spechten (ik denk dat het de grote bonte specht was), vlaamse gaaien, kraaien en een buizerd. Deze laatste zet zich af van een tak van een boom niet ver van mij en zweeft tussen de bomen door. Op zoek naar een boomtak waar ik hem niet stoor waarschijnlijk. Wanneer ik uiteindelijk de auto bereik heb ik ruim twee-en-een-half uur gedwaald door het gebied. Het was zo lekker om zo mijn korte break van vier dagen af te ronden en kan niet wachten om snel een keer terug te komen op Planken Wambuis. 

Misschien vind je dit ook wel leuk

Het Deelerwoud: uitgestrekte bossen en heidevelden

Het Deelerwoud: uitgestrekte bossen en heidevelden

Ik ben nog steeds voor een aantal dagen in Holten, Gelderland. Ik geniet van alle (bos)wandelingen die ik kan maken en het wild dat ik kan spotten. Vandaag staat het Deelerwoud op de planning, een gebied van Natuurmonumenten. Meerdere mensen hebben mij dit gebied...

NP Sallandse Heuvelrug: prachtige vergezichten

NP Sallandse Heuvelrug: prachtige vergezichten

De Sallandse Heuvelrug, één van de Nederlandse Nationale Parken. Zoals jullie je wellicht kunnen herinneren van één van mijn eerdere blogs, wil ik in 2020 & 2021 zoveel mogelijk van de Nederlandse Nationale Parken bezoeken. Is dat de enige reden dat ik op een...

error: Content is protected !!

Pin It on Pinterest

Share This